Niebezpieczne wyzwania na młodych ludzi
W Wielkiej Brytanii zmarł 12-letni chłopiec polskiego pochodzenia. Zmarł w wyniku udziału w jednym z najbardziej niebezpiecznych wyzwań internetowych – tzw. blackout challenge. Polega ono na celowym odcinaniu dopływu tlenu do mózgu, np. poprzez duszenie się szalikiem lub paskiem, w celu wywołania chwilowego odurzenia, zawrotów głowy czy „euforii”. To działanie jest skrajnie ryzykowne – może prowadzić do trwałych uszkodzeń mózgu, utraty przytomności, a nawet śmierci.
Prof. Brunon Hołyst, wybitny suicydolog i kryminolog, klasyfikuje takie zachowania jako działania samodestrukcyjne – niebezpieczne aktywności i wyzwania, którym ulegają młodzi ludzie w środowisku cyfrowym. Wskazuje, że uczestnictwo w takich wyzwaniach może być przejawem pogłębiającego się kryzysu suicydalnego oraz wyższego poziomu skłonności do ryzykownych zachowań. Na platformach takich jak TikTok dochodzi do przypadków niezamierzonych, tragicznych w skutkach zdarzeń wśród dzieci i młodzieży, które – angażując się w ryzykowne wyzwania internetowe – mogą nie być świadome realnego zagrożenia dla życia i zdrowia.
Inne wyzwania, o których pisze Gazeta Rodzinna. Przestrzeń inspiracji dla rodziców, kwiecień 2025 (wydanie 4):
Benadryl Challenge – Uczestnicy zażywają duże dawki leku przeciwhistaminowego (difenhydraminy), by wywołać halucynacje. Przedawkowanie może zakończyć się zatrzymaniem akcji serca.
Skullbreaker Challenge (Wyzwanie Łamacza Czaszek) – Dwie osoby nakłaniają trzecią do skoku, po czym podcinają jej nogi. Upadek na plecy lub głowę może spowodować wstrząs mózgu lub złamania.
Angel of Death Challenge – Wyzwanie polega na wybieganiu przed nadjeżdżające samochody. Skończyło się już wieloma wypadkami — również śmiertelnymi.
Fire Challenge (Wyzwanie Ognia) – Polewanie ciała łatwopalnymi substancjami i podpalanie się dla efektu “wow”. Skutki? Trwałe oparzenia, ból, hospitalizacja, trauma.
Chroming – Wdychanie oparów chemikaliów z aerozoli lub rozpuszczalników. Może doprowadzić do uszkodzenia mózgu, serca, a nawet śmierci.
Door-Kicking Challenge – Nagrywanie się podczas kopania w drzwi przypadkowych domów. Choć wygląda “zabawnie” w filmie, może skończyć się odpowiedzialnością prawną.
French Scar Challenge – Celowe szczypanie policzków, by pozostawić trwałe ślady lub siniaki. Może prowadzić do uszkodzenia tkanek i zaburzeń obrazu ciała.
Paracetamol Challenge – Spożywanie dużych dawek paracetamolu. Grozi to niewydolnością wątroby, a nawet śmiercią.
“690452” (Heaven or Hell Number) – Pisanie numeru na nadgarstku z wiarą, że przeniesie to użytkownika do innej rzeczywistości we śnie. Choć brzmi niewinnie, może nasilać zachowania oderwane od rzeczywistości, zwłaszcza u młodych osób z problemami psychicznymi.
Noworoczny Trend Samobójczy – Nagrania z datą „01.01.2025” sugerujące wspólne, masowe samobójstwa młodzieży. To wyjątkowo niebezpieczny przykład manipulacji i rozpowszechniania idei śmierci jako rozwiązania.
Rada dla rodziców:
- Bądźcie obecni w życiu swoich dzieci – nie tylko fizycznie, ale także emocjonalnie i cyfrowo. Zainteresowanie, a nie kontrola, buduje zaufanie. Mieć relację a nie rację.
- Rozmawiajcie z dziećmi o tym, co oglądają i tworzą w internecie – nie z pozycji oceniającej, lecz zaciekawionej i wspierającej. Pytajcie: „Co Cię w tym zaciekawiło?” zamiast: „Po co to oglądasz?”
- Wyjaśniajcie, jak działają media społecznościowe – że algorytmy promują treści szokujące, ryzykowne i wiralowe, nawet jeśli są szkodliwe. To pomaga dziecku odzyskać sprawczość.
- Nie bagatelizujcie tzw. „głupich żartów” lub prób „zabawy w duszenie” – mogą być objawem potrzeby akceptacji, presji grupy lub nieumiejętności regulowania emocji.
- Uczcie dzieci myślenia krytycznego – rozmawiajcie z nimi o tym, jak rozpoznawać manipulację, ocenę ryzyka i fałszywe obietnice w internecie. Zachęcajcie do zadawania pytań: „Kto na tym korzysta?”, „Czy to jest bezpieczne?”, „Co byś zrobił_a, gdyby ktoś Cię do tego namawiał?”
To buduje wewnętrzną siłę, która pomaga dzieciom powiedzieć „nie” – nawet pod presją rówieśników lub trendów. - Zwracajcie uwagę na subtelne zmiany w zachowaniu: wycofanie, drażliwość, izolowanie się z telefonem, nagłe zainteresowanie tematami związanymi z bólem, śmiercią, odrealnieniem, romantyzowaniem samobójstw.
- Nie zakazujcie impulsywnie – zamiast tego rozmawiajcie o konsekwencjach i alternatywach. Surowe kary mogą wzmacniać tajemniczość i dystans.
- Rozmawiajcie o emocjach – także tych trudnych. Młodzi ludzie często angażują się w wyzwania nie z ciekawości, ale z potrzeby regulacji napięcia, samotności, lęku.
- Dbajcie o własną wiedzę – korzystajcie z rzetelnych źródeł na temat zagrożeń w sieci oraz rozwoju emocjonalnego dzieci. Świadomy dorosły to bezpieczny dorosły.
- Weryfikujcie dezinformację poprzez sprawdzenie pierwotnego źródła informacji, czy była to rzetelna strona?
- W razie wątpliwości – konsultujcie się z psychologiem, pedagogiem lub pracownikiem poradni. Lepiej zapobiegać niż żałować, a rozmowa z profesjonalistą to oznaka troski, nie słabości.
Nie każde wyzwanie z internetu jest zagrożeniem. Ale każde dziecko potrzebuje dorosłego, który jest obok — nie z telefonem w ręce, ale z uważnością, spokojem i gotowością do rozmowy.
Nie zostawiaj młodych samych w cyfrowym świecie. On nie zniknie — ale możemy razem uczynić go bezpieczniejszym miejscem.
